Lublin: rocznica śmierci abp. Życińskiego

Sesją naukową na KUL, otwarciem nowej placówki dla bezdomnych i uroczystą Mszą świętą uczczono 10 lutego pamięć metropolity lubelskiego w pierwszą rocznicę jego śmierci. 

W trakcie sesji „Przyroda – człowiek – Bóg. Wokół myśli filozoficznej Arcybiskupa Józefa Życińskiego” starano się opisać fenomen jego niezwykle rozległych zainteresowań naukowych, łączących nauki ścisłe z humanistyką.

Prof. Piotr Gutowski w powiedział, że zmarłemu arcybiskupowi jako filozofowi chodziło zawsze o religię opartą na racjonalnym myśleniu oraz o naukę, która nie zaprzecza doświadczeniu obecności Boga w świecie.

Czymś, co go szczególnie pasjonowało była próba odpowiedzi na pytanie w jaki sposób pogodzić wiedzę, jaką niesie np. fizyka ze zbiorem wierzeń i doświadczeniem religijnym. „Życiński, zgodnie zresztą ze starą scholastyczną zasadą zakładał, że nie może być sprzeczności między rozumem a wiarą, gdyż urągałoby to samemu Bogu” – podkreślił prof. Gutowski.

Rektor KUL ks. Prof. Stanisław Wilk zwrócił uwagę, że najgłębszym podłożem myśli abp. Życińskiego był „humanizm rozumiany jako skupienie się na człowieku, zawsze jednak w perspektywie prawdy o łasce przyniesionej na ziemię przez Chrystusa”. Zauważył też, że b. metropolita lubelski, obdarzony wieloma talentami i wielką sprawnością intelektualną, z łatwością i kompetencją poruszał się po nieznanych wielu humanistom obszarach wiedzy. W swoich wystąpieniach potrafił jednak o trudnych pojęciach mówić bardziej zrozumiałym językiem.

O najważniejszych wątkach książek zmarłego metropolity pisał w nadesłanym na sesję wykładzie współautor wielu tych publikacji ks. prof. Michał Heller, wskazując zwłaszcza na polemikę z filozofią neopozytywizmu. Pytania o racjonalność rozwoju nauki wciągnęły ks. Życińskiego, a ślady tej fascynacji można znaleźć w jego wielu publikacjach. „Błądzi więc neopozytywizm, który głosi, że jedyną metodą jest ciasno rozumiana metoda empiryczna, błądzi marksistowski materializm, który nie dopuszcza niczego poza metodą dialektyczną” – streszczał poglądy przyjaciela ks. prof. Heller.

„Józef Życiński, wielki zwolennik racjonalności i polemista, często kieruje pióro przeciw nieużywaniu i nadużywaniu rozumu. Od momentu, kiedy został biskupem, w jego pracach można zauważyć wyraźne przesuwanie się akcentów. Nigdy nie porzucił głębszej refleksji filozoficznej, ale narastająca liczba obowiązków wymuszała kierowanie uwagi na bardziej praktyczne sprawy związane z duszpasterstwem” – stwierdził autor tekstu.

Dodał, że jako biskup i metropolita lubelski ks. Życiński zabierał głos szczególnie w dwóch kwestiach: zjawiska postmodernizmu i religijnego fundamentalizmu przejawiającego się zwalczaniem teorii ewolucji.

O wypracowanej przez abp. Życińskiego oryginalnej koncepcji kultury mówił z kolei ks. prof. Alfred Wierzbicki. „Pisząc o kulturze współczesnej umieszczał ją na szlaku kosmicznej odysei człowieka, który wybiera się w długą podróż w poszukiwaniu prawdy, a w jej trakcie jest na różny sposób kuszony i zwodzony” – wyjaśnił mówca.

Dodał, że metoda filozoficznej refleksji uprawianej przez Życińskiego przypomina metodę Sokratesa: polegała na stawianiu kolejnych pytań współczesnej kulturze. Dążył przy tym do syntezy „trzech kultur”: religii, nauki i sztuki.


Abp Budzik podkreśla rolę abp. Życińskiego dla Polski i Kościoła

Wieczorem, rocznicowej Mszy św. w lubelskiej archikatedrze przewodniczył abp Stanisław Budzik. Wraz z nim liturgię koncelebrowało około stu kapłanów. W modlitwie uczestniczyli m.in. przedstawiciele wyższych uczelni Lublina i władz samorządowych.

Abp Budzik zauważył w homilii, że w rok po odejściu arcybiskupa Józefa “widzimy jeszcze wyraźniej, jak wiele znaczył w naszym życiu, kim był dla naszej archidiecezji, dla Ojczyzny i Kościoła”.

Metropolita lubelski powiedział, że arcybiskup Życiński przeżywał głęboko dramaty człowieka. Przywołał też fragment jego przejmującego tekstu o tym, że kapłaństwo, a zwłaszcza biskupstwo to kolosalna dawka prawdy o człowieku, także tej “bardzo gorzkiej o najgłębszych zakamarkach ludzkiej psychiki oraz o zdarzeniach, o których wie niewiele osób albo prawie nikt”.

Wstecz...