x

Trzymamy z Bogiem!

Tymi słowami kończy się kaszubski hymn wyrażający pragnienie trwania w wierze katolickiej i w polskości. Z Bogiem chciało także trzymać strajkujące Wybrzeże w niezapomnianym sierpniu 1980 roku.
Tłumy robotników oczekujących na swoją kolej
najpierw u spowiedzi, a potem u komunii – tak wyglądał
protest klasy robotniczej w komunistycznym kraju

Delegacje robotników szły do hierarchów i zwykłych księży prosić o odprawienie Mszy Świętej w protestujących zakładach. Strajkujący żądali uszanowania przez komunistyczne władze praw ludzi wierzących oraz wolności religijnych. Samorzutnie organizowali modlitwy, stawiali krzyże i wieszali święte obrazy oraz portrety papieża-Polaka.

Ojczyzna „papieża z dalekiego kraju” była na ustach wszystkich. Cały świat obiegały zdjęcia i filmy przedstawiające dotąd nieznane formy pracowniczego protestu. Umajone bramy stoczni z wizerunkami Matki Bożej, Msze polowe, tłumy robotników oczekujących na swoją kolej najpierw u spowiedzi, a potem u komunii – tak wyglądał protest klasy robotniczej w komunistycznym kraju. To, co działo się wtedy w Polsce, nijak nie mieściło w utartych schematach ideowych i politycznych podziałów.

MY CHCEMY BOGA

Na pomysł Mszy Świętej w protestujących zakładach wpadł Bogdan Borusewicz, dzisiejszy marszałek Senatu, ówczesny działacz Wolnych Związków Zawodowych (WZZ) i pomysłodawca strajku w Stoczni Gdańskiej. Załatwienia sprawy podjęli się w sobotę 16 sierpnia Anna Walentynowicz i Tadeusz Szczudłowski, budowniczy krzyża na upamiętnienie nadchodzącej rocznicy Grudnia ’70. Rzecz wydawała się prosta, ale szybko okazało się, że tak nie jest. Proboszcz pobliskiej parafii św. Brygidy ksiądz Henryk Jankowski, powołując się na przepisy świeckie i kościelne, uzależnił swoją posługę duszpasterską od zgody władz administracyjnych oraz swojego biskupa. Rozpoczęło się żmudne załatwianie pozwolenia, utrudnione przez szerzące się pogłoski o zakończeniu strajku.

– W nocy z 16 na 17 sierpnia przyjechała do mnie delegacja ze stoczni – wspomina Tadeusz Fiszbach, ówczesny pierwszy sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Wciąż pamięta rozmowę z Anną Walentynowicz. – Panie sekretarzu, przyszliśmy, żeby pan wyraził zgodę na Mszę Świętą – powiedziała swoim energicznym głosem. – A czy byliście u księdza Jankowskiego? – pytam. – Odesłał nas do biskupa Kaczmarka. – A biskup? – Odesłał nas do pana. – A ja się zgadzam. – Niemożliwe, nie wierzę. Muszę to mieć na piśmie! – Ale to jest decyzja polityczna. Proszę się udać do urzędu wojewódzkiego, do pana Jerzego Kołodziejskiego i będzie decyzja na piśmie.

– Zadzwoniłem zaraz do niego, żeby uruchomił urząd ds. wyznań i żeby taka zgoda była na piśmie – wspomina Fiszbach, który w tamtych dniach zyskał opinię współtwórcy sierpniowego porozumienia.

Pytany, dlaczego się zgodził, odpowiada: – Bałem się, że ludzie wyjdą na ulicę i będzie jak w Grudniu’70. Wiedziałem, że Msza czyni zgromadzenie dostojnym, poważnym, skupionym, że zmienia podejście.

W grudniu 1970 r. Fiszbach był pierwszym sekretarzem PZPR w Tczewie i tam po kilku godzinach rozmów z ludźmi – dwa tysiące na bramie – uspokoił nastroje.

– Nigdy nie miałem takiego podejścia, że Kościół jest naszym wrogiem. W 1960 roku brałem ślub w kościele w Kartuzach i tam obchodziliśmy złotą rocznicę. Byłem wychowany w wierze katolickiej, z poczuciem, że „tylko pod tym krzyżem, tylko pod tym znakiem…”. Kiedy byłem na funkcji, to tego nie mówiłem – ale te standardy we mnie były. Teraz jestem normalnym parafianinem, a moja parafia Zmartwychwstania Pańskiego przyjęła mnie bardzo serdecznie i naturalnie – tłumaczy. Nie bez satysfakcji podkreśla, że kiedy w Sejmie został przedstawiony Janowi Pawłowi II, to Ojciec Święty wyraził mu uznanie mu za postawę w Sierpniu ’80.


U LENINA I W KOMUNIE

W niedzielę o godzinie 9 rozpoczęła się Msza pod bramą nr 2. To była szczęśliwa lokalizacja. – Dzięki temu – wspomina Krzysztof Wyszkowski, jeden z założycieli WZZ – przestrzeń została uwspólnotowiona. Ludzie z obu stron bramy stali się jednością, nastąpiło symboliczne zjednoczenie strajkujących ze społeczeństwem.

– Trzeba powiedzieć – podkreśla ksiądz infułat Stanisław Bogdanowicz, proboszcz Bazyliki Mariackiej w Gdańsku – że Msza Święta stała się w oczach komunistów legalna, dlatego że Gdańsk miał to szczęście, iż był w nim niekonwencjonalny I sekretarz KW PZPR Tadeusz Fiszbach. Ksiądz biskup Kaczmarek omówił z śp. prałatem Henrykiem Jankowskim szczegóły oraz co powinien powiedzieć robotnikom.

Wstecz...
czwartek, 03 września 2015

KOMENTARZE

Zapraszamy do dziękczynienia

Chociaż 10 lat „Idziemy” to niewiele wobec dwóch tysięcy lat Kościoła, to nie można ich lekceważyć
Więcej...

Tak dla religii

Ksiądz, siostra zakonna czy katecheta są autorytetami na równi z pedagogami
Więcej...

Strachy na Lachy

Reforma wyborcza, nad którą będziemy głosować w niedzielę, może przywrócić Sejmowi jego zasadniczą rolę: nie uprawomocnienia władzy rządu, ale przedstawicielstwa narodowego
Więcej...

Małpowanie Ewangelii

Fałszywi prorocy odmieniają przez wszystkie przypadki takie słowa jak miłość, tolerancja, prawa człowieka. Nie dawajmy się na to nabierać
Więcej...

Solidarność po niemiecku

Najwidoczniej Unia Europejska ma nieco inne pojęcie o tym, kto jest uchodźcą
Więcej...

Przesilenie

Sporo ośrodków władzy zaczyna albo aktywnie pracować na rzecz zmiany, albo nie chce uchodzić za ją blokujących
Więcej...

Ostoja i opoka

Do kogo się udać, by żyć pełnią życia?
Więcej...

CO? Gdzie? Kiedy?

Facebook

Modlitwa w drodze

PORADY

Ponad wszelkie imię

Formuły mają znaczenie w modlitwie pogańskiej, gdzie pięknymi albo długimi przemowami chce się skłonić Boga, żeby zrobił to, czego my chcemy. Natomiast prawdziwego Boga nie można „zbajerować”.
Więcej...

Dzieci na słońcu

Słońce latem jest dla zdrowia czynnikiem niezwykle korzystnym, a równocześnie bardzo niebezpiecznym.
Więcej...

Więcej niż wegetarianie

Osoby, które stosują dietę wegańską, rezygnują z jedzenia nie tylko mięsa i ryb, ale także jajek, mleka i serów. Ich kuchnia jednak wcale nie jest mniej różnorodna od tradycyjnej.
Więcej...