Polski prezydent na Litwie

16 lutego w Wilnie Bronisław Komorowski uczestniczył w obchodach 94. rocznicy odzyskania niepodległości przez Litwę. Spotkał się też z prezydent kraju Dalią Grybauskaite, z którą rozmawiał o relacjach dwustronnych między państwami.

Na początku wizyty prezydent odwiedził uczniów polskiego Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Solecznikach. W przemówieniu stwierdził, że system edukacji stanowi "być albo nie być funkcjonowania polskiej mniejszości na Litwie". - Kwestie szkolnictwa niewątpliwie były, są i będą w centrum uwagi polskiej - deklarował. - Państwo polskie w pełni rozumie, docenia i będzie wspierało funkcjonowanie szkolnictwa polskiego na Litwie.

Liczba Polaków mieszkających na w tym kraju wynosi według szacunków 300 tys. Jej przedstawiciele, m.in. rodzice dzieci uczących się w polskich szkołach, prosili podczas spotkania o wsparcie w rozwiązywaniu problemów, z którymi się stykają. Prezydent ocenił, że niezależnie od rozwoju zdarzeń, Polacy na Litwie dadzą sobie radę. Dziękował mieszkańcom Soleczników za podtrzymywanie polskości. W położonym w południowo-wschodniej części kraju mieście osoby narodowości polskiej stanowią ok. 72% ludności, tj. ok. 4,9 tys.). Stąd Komorowski określił Soleczniki jako nieformalną stolicę polskości na Litwie.


"Dobra tradycja"

Przed Pałacem Prezydenckim w Wilnie Komorowski uczestniczył w obchodach 94. rocznicy odzyskania przez Litwę niepodległości. Podkreślił, że obecność w tym czasie i miejscu polskiego prezydenta, a także uczestnictwo litewskiej głowy państwa w naszym Święcie Niepodległości 11 listopada stały się już "dobrą tradycją" we wzajemnych stosunkach.

Komorowski przypomniał, że gdy w 1918 r. narody polski i litewski odzyskały niepodległość, szybko doszło do bolesnego poróżnienia z powodu sporów o przebieg granicy. Tamtą niepodległość przekreśliły wojna i komunizm. Jednak w 1989 r. i 1990 r. Polska i Litwa znów stały się wolne, już solidarnie, a nie przeciwko sobie. Tę wolność umocniły członkostwem w NATO i Unii Europejskiej. - Dlatego z dumą patrzę dzisiaj na niebo nad Wilnem, na niebo strzeżone w ramach misji wojskowej także przez polskich pilotów, polskie samoloty - powiedział prezydent Komorowski.

Życzył też wszystkim obywatelom Litwy, by pod tym niebem czuli się "bezpiecznie i dobrze". Zakończył swoje wystąpienie słowami "dziękuję bardzo", wypowiedzianymi po litewsku.


"Zawsze powinniśmy szukać przyjaciół"

Po uroczystości Komorowski udał się na mszę świętą do katedry wileńskiej, a po południu spotkał się z prezydent Litwy Dalią Grybauskaite. Tematem rozmowy były m.in. "strategiczne zadania" związane z bezpieczeństwem politycznym i energetycznym,  a także poprawa sytuacji polskiej mniejszości. Do tej ostatniej, zdaniem prezydenta Komorowskiego, mogą doprowadzić  "dobre relacje międzypaństwowe polsko-litewskie i współpraca w tych obszarach, które mogą zaowocować lepszą atmosferą wokół Polaków na Litwie".

Na briefingu dla prasy Komorowski przyznał, że w stosunkach polsko-litewskich dają o sobie znać "różnego rodzaju przeciwności i kłopoty", głównie związane z problemem Polaków tam mieszkających. Jego zdaniem sprawy zmierzają jednak w dobrym kierunku, bo obecny jest w tym kraju polski biznes, co obie strony uważają za korzystne.

Wśród obszarów wartych inwestowania wymienił politykę bezpieczeństwa, w szczególności energetycznego. Prezydent podkreślił, że już teraz polskie samoloty w ramach operacji NATO strzegą przestrzeni powietrznej Litwy, Łotwy i Estonii. Zapowiedział także budowę połączeń gazowych i poprawienie połączeń elektrycznych z Litwą. - Według mnie to jest nie tylko droga, którą będzie płynął gaz czy prąd, ale droga do lepszej perspektywy zbliżenia polsko-litewskiego. I o to dzisiaj chodzi - podsumował Komorowski.

Prezydent zauważył, że pewne oczyszczenie w sprawach ważnych dla polskiej mniejszości mogą przynieść zbliżające się wybory parlamentarne na Litwie. -Wydaje się, że powinniśmy zawsze szukać na Litwie przyjaciół. Nieprzyjazne osoby zawsze też się znajdą - ale same - dodał.


W hołdzie zamordowanym w Ponarach

Ostatnim punktem wizyty było złożenie kwiatów pod pomnikiem ku czci Polaków zamordowanych w podwileńskich Ponarach. - Trudno sobie wyobrazić moją wizytę bez obecności w takim miejscu, naznaczonym bolesną historią, także historią mojej własnej rodziny - powiedział Komorowski dziennikarzom. - Jestem wdzięczny, że możemy razem skłonić się przed dramatem i bohaterstwem także tego poprzedniego pokolenia, pokolenia Armii Krajowej, do którego należał także mój stryj, rozstrzelany za polską konspirację w Wilnie.

W latach 1941-44 w lesie w Ponarach hitlerowcy rozstrzelali ok. 100 tys. osób, przede wszystkim Żydów (ok. 60 tys.) i Polaków - przedstawicieli wileńskiej inteligencji i żołnierzy Armii Krajowej (od kilkunastu do 20 tys.). Zbrodnię opisali świadkowie: pisarz Józef Mackiewicz i dziennikarz Kazimierz Sakowicz,


20120216 20:28 mz
fot. PAP/Jacek Turczyk, PAP/EPA/VALDA KALNINA
Wstecz...