Wielcy zapomniani

Dlaczego o jednych pisarzach mówi się tak wiele, a o innych – wybitnych, takich, których książki jeszcze nie tak dawno kochały tysiące czytelników – nie mówi i nie pisze się nic?

Codziennie dojeżdżam podmiejską kolejką do pracy i widzę, jak wiele osób z samego rana ma otwarte książki. Podglądam okładki: romanse, kryminał, wieloczęściowa saga o wampirach. Czasem książka historyczna, najczęściej dotycząca ostatniej wojny. Coraz częściej pojawiają się tablety, być może za kilka lat podróżni w większości będą korzystali z tego multimedium.

Sam jestem pociągowym czytelnikiem. Wczesnym rankiem, jeszcze przed rozpoczęciem dnia pracy lubię przeczytać przynajmniej kilka stron, tak przed ósmą jest to szczególna przyjemność. Chyba zgodzą się z tym dojeżdżający do pracy pociągami. Dlatego z żalem widzę, że w rękach podróżnych brakuje książek znakomitych pisarzy jawnie przyznających się do swego katolicyzmu, z których my, wierzący, powinniśmy być szczególnie dumni. Zwłaszcza, że ich twórczość z powodzeniem wytrzymuje konkurencję z najmodniejszymi dzisiaj pozycjami, czyli tak zwanymi bestsellerami, których życie zwykle kończy się po jednym sezonie. To prawda, klasyczne już dziś książki bardzo rzadko są wznawiane, bo taka jest polityka wydawców, goniących wyłącznie za nowościami. Ale przecież możemy ją spokojnie zlekceważyć! Wystarczy zapisać się do biblioteki lub poszperać na półkach u znajomych. Na pewno odnajdziemy tam nazwiska autorów, dzięki których talentowi i wyobraźni treść książki na długo z nami pozostanie.


KSIĘŻA I SZPIEDZY

Graham Green

Czy ktoś jeszcze pamięta Grahama Greene`a? Chociażby jego trzymającą w napięciu opowieść o księdzu ukrywającym się w ogarniętym rewolucją Meksyku, zatytułowaną „Moc i chwała”? Bohater ma problemy ze zdobyciem wina, co umożliwiłoby mu odprawienie potajemnej Mszy Świętej dla pomagających mu wieśniaków. Jednocześnie jest to postać dwuznaczna, uwikłana we własne problemy, daleka od świętości, ale przez to chyba bliższa czytelnikowi. Jak w każdej powieści Greene`a brak tu moralizowania, dylematy wewnętrzne ukazane są poprzez konkretne zdarzenia, a nie nauki czy kazania wygłaszane przez bohaterów.

A może ktoś woli powieść szpiegowską? „Czynnik ludzki” to klasyczny thriller, z rywalizacją dwóch wywiadów w tle i bohaterem, który musi rozegrać walkę w sobie: czy ochronić pochodzącą z Afryki żonę i synka, czy być lojalnym wobec kraju? Maurice Castle, pracownik brytyjskiego wywiadu, czyli MI6, jest zupełnie sam, prowadzi podwójną grę, nie może zwierzyć się nawet najbliższej osobie, bo wie, że naraziłby ją na śmiertelne niebezpieczeństwo. Trucizna, broń, ucieczka, pościgi – wszystko to odnajdziemy w powieści Grahama Greene`a (w czasie II wojny sam był współpracownikiem MI6).

Walka wywiadów (amerykańskiego i brytyjskiego) to również temat „Spokojnego Amerykanina”, którego akcja rozgrywa się w Wietnamie w latach 50. ubiegłego wieku. Wartka, sensacyjna akcja i miłosna historia między Brytyjczykiem a Wietnamką sprawiają, że jest to chyba jedna z najbardziej znanych książek Greene`a. Powieść została sfilmowana pod tym samym tytułem, rolę głównego bohatera, brytyjskiego dziennikarza Thomasa Fowlera zagrał Michael Caine i stworzył świetną aktorską kreację. Zapewniam jednak, że książka jest jeszcze lepsza od filmu!


Z WIECZNYM MIASTEM W TLE

Gertruda von Le Fort

Wielu z nas pielgrzymuje do Rzymu, przede wszystkim do grobu bł. Jana Pawła II. Jedną z najpiękniejszych powieści o Wiecznym Mieście zatytułowaną „Chusta Weroniki” napisała Niemka – Gertrud von Le Fort. Książki tej najpopularniejszej w Niemczech pisarki -katoliczki wydawano w Polsce w latach 50. i 60. Pochodziła z arystokratycznego rodu, była przyjaciółką św. Edyty Stein, z którą spotykała się i korespondowała. Co znajdziemy w jej niezwykłej książce, którą zresztą bardzo ceniła sama św. Edyta, dzisiejsza patronka Europy? Bohaterką jest młoda dziewczyna, Weronika, która wraz z babcią i ciotką mieszka w Rzymie, nieopodal kościoła Santa Maria Sopra Minerva, który wielu z nas na pewno zwiedzało (to ten zaraz obok Panteonu). Na polecenie ojca jest wychowywana z dala od chrześcijaństwa, jej babcia to również osoba niewierząca. Na skutek codziennego kontaktu z zabytkami i klimatem Rzymu w młodej duszy budzi się dziwna tęsknota, która najsilniej daje o sobie znać podczas liturgii Wielkiego Piątku w bazylice św. Piotra. Jak dalej potoczą się losy Weroniki? Mogę zaręczyć, że fascynująco, a mistrzowsko oddane rzymskie realia jeszcze dzisiaj (powieść była napisana pod koniec lat 20.) silnie oddziałują na wyobraźnię i warto tę książkę czytać przed lub po wyprawie do Wiecznego Miasta.

Wstecz...