Nie tylko kronika

W Polsce stosunkowo mało jest publikacji poświęconych Soborowi Watykańskiemu II. Dobrze się więc stało, że krakowskie wydawnictwo WAM, niejako u wrót obchodów 50. rocznicy rozpoczęcia Vaticanum II opublikowało książkę amerykańskiego jezuity o. Johna W. O`Malleya „Co się zdarzyło podczas Soboru Watykańskiego Drugiego”.

Kiedy trwały obrady soborowe, autor książki był stypendystą amerykańskiego uniwersytetu Harvarda i przebywał w Rzymie. Zajmował się postacią XVI-wiecznego reformatora religijnego Egidiusza z Viterbo, ale – jak pisze w przedmowie – „Sobór budził moje żywe zainteresowanie, sam byłem księdzem i wiedziałem, że decyzje Vaticanum II z pewnością wpłyną na ten aspekt mojego życia”. I rzeczywiście, od 1971 roku zaczął publikować pierwsze teksty o Soborze, a przez wiele lat prowadził w Feston Jezuit School of Theology w Cambridge kurs „Dwa wielkie Sobory: Trydencki i Watykański”.

W prezentowanej, najważniejszej jego publikacji o Vaticanum II, z wielką pasją i znajomością rzeczy opisu-je przygotowania do Soboru, jego przebieg, omawia ogłoszone dokumenty. Może najciekawsze są fragmenty o toczonych, nieraz z dużą dozą emocji, dyskusjach i sporach. Są one w niektórych publikacjach, zwłaszcza tzw. tradycjonalistycznych często przedstawiane w sposób karykaturalny, tak jakby na Vaticanum II toczyła się wielka walka między obrońcami prawdy i tradycji i ich przeciwnikami. Autorzy tych „rewelacji” na ogół zapominają, jaką większością przechodziły dokumenty soborowe. Na przykład Dekret o działalności misyjnej Kościoła Ad gentes przeszedł 2394 głosami „za” i pięcioma „przeciw”, a tak bardzo krytykowana przez lefebrystów Deklaracja o wolności religijnej Dignitatis humanae – 2308 przeciw 70.

W książce znajdzie czytelnik charakterystykę najwybitniejszych postaci obrad soborowych, począwszy od papieży Jana XXIII i Pawła VI po wielu kardynałów i teologów z całego świata. Przydatna jest chronologia Soboru Watykańskiego II, a także noty biograficzne najważniejszych jego uczestników. Tu nie ustrzeżono się potknięcia. Kardynał Stefan Wyszyński, uwięziony w 1953 roku do 1956 nie przebywał – jak podano – w areszcie domowym, ale był internowany w klasztorach poza swoimi diecezjami.

To ważna lektura dla wszystkich, którzy chcą zgłębić najważniejsze wydarzenie w Kościele w XX wieku.


John W. O`Malley SJ, „Co się zdarzyło podczas Soboru Watykańskiego Drugiego”, przekład Andrzej Wojtasik, Wydawnictwo WAM, Kraków 2011, ss. 436


Wojciech Świątkiewicz
Idziemy nr 5 (334), 29 stycznia 2012 r.
Wstecz...